نوشتهها
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
انتخاب مسیر یادگیری موسیقی 🎼
یادگیری موسیقی سفری جذاب و پربار است که اگر با برنامهریزی درست، شناخت کافی از مراحل و استفاده از منابع معتبر همراه شود، میتواند به موفقیتهای بزرگ و دستیابی به اهداف موسیقایی ختم گردد.
موسیقی، فراتر از یک سرگرمی، زبان روح و بیانگر عمیقترین احساسات انسانی است.
در این مسیر، آشنایی دقیق با مراحل یادگیری، انتخاب منابع آموزشی مناسب، اهمیت تمرینهای منظم و هدفمند، و توجه به نکات کلیدی میتواند تفاوت چشمگیری در سرعت و کیفیت پیشرفت شما ایجاد کند.
این راهنمای جامع، شما را در برداشتن گامهای اولیه و طی کردن مسیر یادگیری موسیقی یاری خواهد داد.
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
۱. شناخت علاقه و هدف موسیقایی 🟢
پیش از آنکه قدم در دنیای وسیع موسیقی بگذارید، اولین و مهمترین گام، شناخت دقیق علاقه و تعیین هدف شما از این یادگیری است. این مرحله، مانند نقشه راه در یک سفر طولانی عمل میکند و تمامی تصمیمات بعدی شما را تحت تاثیر قرار میدهد.
چرا شناخت علاقه و هدف مهم است؟
- تعیین مسیر یادگیری: آیا هدف شما تبدیل شدن به یک نوازنده حرفهای در ارکستر است؟
یا شاید آرزوی شما اجرای سولو در صحنههای بزرگ؟
شاید هم تنها به دنبال یادگیری نواختن سازی برای آرامش روحی یا همراهی با دوستانتان هستید. هر هدفی، نیازمند رویکرد، ابزار و زمانبندی متفاوتی است. - افزایش انگیزه: وقتی بدانید چرا در حال یادگیری هستید و چه هدفی را دنبال میکنید، انگیزه شما برای غلبه بر چالشها و سختیها به طور قابل توجهی افزایش مییابد.
- انتخاب ابزار مناسب: هدف شما مستقیماً بر انتخاب ساز، سبک موسیقی و حتی نوع معلم تاثیر میگذارد.
- جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی: بدون هدف مشخص، ممکن است در میان انبوه اطلاعات و گزینهها گم شوید و انرژی خود را صرف مواردی کنید که با اهداف بلندمدت شما همخوانی ندارند.
چگونه علاقه و هدف خود را مشخص کنیم؟
- تجربه انواع سبکها: به موسیقیهای مختلف گوش دهید. از موسیقی کلاسیک و جاز گرفته تا پاپ، راک، سنتی ایرانی، بلوز و… . سعی کنید احساس خود را نسبت به هر سبک کشف کنید.
- تماشای اجراها: ویدئوهای اجراهای زنده هنرمندان مختلف را ببینید. ببینید کدام سازها یا کدام نوع اجرا شما را بیشتر مجذوب میکنند.
- تجربه اولیه با سازها: اگر امکان دارد، با چند ساز مختلف برای مدت کوتاهی کار کنید. ممکن است با نواختن یک ساز، ارتباط عمیقتری برقرار کنید که از قبل انتظارش را نداشتهاید.
- تعریف اهداف کوتاهمدت و بلندمدت: مثلاً هدف بلندمدت شما “نوازنده شدن” است، اما اهداف کوتاهمدت میتوانند شامل “یادگیری ۱۰ آکورد پایه گیتار در ماه اول” یا “اجرای موفقیتآمیز یک قطعه ساده در سه ماه” باشند.
📌 نکته: مشخص کردن هدف، مسیر و روش یادگیری را تعیین میکند. این مرحله، سنگ بنای موفقیت شما در مسیر یادگیری موسیقی است.
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
۲. انتخاب ساز یا شاخه موسیقی 🔵
پس از آنکه علاقهمندیها و اهداف خود را روشن ساختید، نوبت به انتخاب ساز مناسب میرسد. این انتخاب باید بر اساس علاقه، سبکی که به آن تمایل دارید و همچنین تواناییهای جسمانی و امکانات موجود صورت گیرد. دنیای سازها بسیار گسترده است و هر کدام ویژگیها، صدا و چالشهای منحصر به فرد خود را دارند.
معیارهای انتخاب ساز:
- علاقه قلبی: مهمترین فاکتور، علاقهای است که به صدای ساز و نحوه نواختن آن دارید.
- سبک موسیقی مورد علاقه: برخی سازها برای سبکهای خاصی مناسبترند. برای مثال، گیتار الکتریک در راک و بلوز، ویولن در موسیقی کلاسیک، و پیانو در طیف وسیعی از سبکها کاربرد دارد.
- قابلیت حمل و نقل: اگر قصد دارید ساز را با خود به مکانهای مختلف ببرید، سازهای قابل حمل مانند گیتار، فلوت یا ویولن گزینههای بهتری هستند.
- هزینه: هزینه خرید ساز و لوازم جانبی آن، همچنین هزینه تعمیر و نگهداری، میتواند در انتخاب شما تاثیرگذار باشد.
- فضای مورد نیاز: برخی سازها مانند درامز نیاز به فضای بیشتری دارند.
- توانایی جسمانی: برای مثال، سازهای بادی نیاز به توانایی تنفسی مناسب دارند و سازهایی مانند ویولنسل یا گیتار نیازمند هماهنگی بین دو دست و انگشتان.
نمونههایی از سازهای محبوب و شاخههای مرتبط:
- 🎶 پیانو و کیبورد:
- تنوع صوتی: توانایی نواختن ملودی و همراهی (هارمونی) به طور همزمان.
- کاربرد: موسیقی کلاسیک، جاز، پاپ، راک، آهنگسازی.
- نکات: نیاز به فضای نسبتاً زیاد، هزینه متوسط تا بالا، منحنی یادگیری اولیه نسبتاً آسان اما تسلط بر آن دشوار است.
- 🎸 گیتار:
- تنوع: گیتار کلاسیک (آکوستیک با سیم نایلونی)، گیتار آکوستیک (با سیم فلزی) و گیتار الکتریک.
- کاربرد: پاپ، راک، بلوز، فولک، موسیقی کلاسیک (برای گیتار کلاسیک).
- نکات: قابل حمل، نسبتاً مقرون به صرفه، نیاز به قدرت انگشت و عادت کردن به سختی سیمها.
- 🎻 ویلن و ویولنسل:
- خانواده سازهای زهی آرشهای: صدای زیبا و احساسی.
- کاربرد: موسیقی کلاسیک، ارکسترال، گاهی در موسیقی فیلم و پاپ.
- نکات: نیاز به دقت بالا در کوک کردن، ظرافت در تکنیک آرشه کشی و انگشتگذاری، نیاز به مربی خوب.
- 🥁 سازهای کوبهای:
- تنوع: درامز (ضربگیر)، دف، دایره زنگی، پرکاشنهای مختلف.
- کاربرد: انواع موسیقی، ایجاد ریتم و پایه ضربی.
- نکات: نیاز به هماهنگی بدنی بالا، تمرین برای ایجاد ریتمهای متنوع و پیچیده.
- 🎺 سازهای بادی:
- تنوع: فلوت، کلارینت، ساکسیفون، ترومپت، ترومبون.
- کاربرد: موسیقی کلاسیک، جاز، ارکسترال، موسیقی نظامی.
- نکات: نیاز به توانایی تنفسی و کنترل دقیق هوا، تکنیکهای خاص دهانی.
- 🎤 آواز:
- ابزار اصلی: صدای انسان.
- کاربرد: تمامی سبکهای موسیقی.
- نکات: نیاز به تمرین صحیح تنفس، تلفظ، و گستره صوتی، همچنین درک احساسی موسیقی.
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
۳. یافتن استاد یا منبع آموزشی 🟠
مرحله بعدی، یافتن بهترین روش و منابع برای یادگیری است. امروزه روشهای متعددی برای آموزش موسیقی وجود دارد که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. انتخاب روش مناسب به سبک یادگیری شما، بودجه، و دسترسی به منابع بستگی دارد.
روشهای اصلی یادگیری موسیقی:
- کلاس حضوری با استاد:
- مزایا: دریافت بازخورد فوری و شخصیسازی شده، امکان پرسیدن سوالات در لحظه، مشاهده مستقیم تکنیکها، ایجاد نظم و تعهد به تمرین، آشنایی با سایر هنرجویان.
- معایب: هزینه معمولاً بالاتر، محدودیت در انتخاب زمان و مکان، وابستگی به در دسترس بودن استاد خوب.
- چه کسانی مناسب است؟ کسانی که به دنبال یادگیری اصولی و عمیق هستند، نیاز به انگیزه و نظارت مستقیم دارند، و توانایی پرداخت هزینه و زمان را دارند.
- آموزش آنلاین و ویدئویی:
- مزایا: انعطافپذیری بالا در زمان و مکان، دسترسی به طیف وسیعی از دورهها و اساتید، اغلب مقرون به صرفهتر از کلاس حضوری، امکان مرور مکرر درسها.
- معایب: عدم وجود بازخورد فوری و مستقیم، نیاز به انضباط شخصی بالا، دشواری در تشخیص اشتباهات جزئی.
- چه کسانی مناسب است؟ افراد خودآموز، کسانی که وقت کافی برای کلاس حضوری ندارند، یا به دنبال مکمل آموزشی هستند. پلتفرمهایی مانند یوتیوب، Coursera، Udemy، و وبسایتهای تخصصی آموزش موسیقی منابع خوبی هستند.
- کتابها و منابع نوشتاری:
- مزایا: دسترسی آسان و دائمی، امکان مطالعه عمیق تئوری، بسیاری از کتابهای معتبر به زبانهای مختلف موجودند، معمولاً ارزان.
- معایب: عدم وجود جنبه شنیداری و بصری قوی، عدم امکان پرسش و پاسخ، نیاز به درک بالا از متن.
- چه کسانی مناسب است؟ کسانی که به دنبال مطالعه تئوری موسیقی هستند، یا از این منابع به عنوان تکمیل کننده روشهای دیگر استفاده میکنند.
- اپلیکیشنهای آموزش موسیقی:
- مزایا: تعاملی بودن، جذابیت برای مبتدیان، ارائه تمرینهای گام به گام، پیگیری پیشرفت، دسترسی آسان بر روی موبایل.
- معایب: معمولاً سطحیتر از آموزشهای آکادمیک، ممکن است برای سطوح پیشرفته کافی نباشند.
- چه کسانی مناسب است؟ مبتدیان مطلق، کودکان، یا کسانی که به دنبال ابزاری سرگرمکننده برای شروع هستند. اپلیکیشنهایی مانند Yousician، Simply Piano، Flowkey مثالهایی از این دست هستند.
💡 توصیه: بهترین روش اغلب ترکیبی از این گزینههاست. یک استاد خوب میتواند با توجه به نیاز شما، منابع مناسب را معرفی کند و در کنار تمرینهای خودآموز، مسیر یادگیری را هموار سازد. استاد خوب نهتنها تکنیکها را آموزش میدهد، بلکه انگیزه و مسیر را نیز هدایت میکند.
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
۴. آشنایی با تئوری موسیقی 🔴
تئوری موسیقی، زبان مشترک و زیربنای درک و اجرای موسیقی است. بدون داشتن دانش تئوری، مانند این است که بخواهید کتابی را بدون دانستن الفبا بخوانید. تئوری موسیقی به شما کمک میکند تا ساختار موسیقی را درک کنید، قطعات را بهتر تحلیل نمایید، و حتی خلاقیت خود را شکوفا سازید.
مباحث کلیدی در تئوری موسیقی:
- 🎶 نتخوانی:
- تعریف: شناخت علائم نگارشی موسیقی که شامل نتها، خطوط حامل، کلیدها (مثل کلید سل و فا)، علائم سرکلید (دیز و بمل) و ارزش زمانی نتها (سیاه، سفید، چنگ و…) میشود.
- اهمیت: امکان خواندن و اجرای نتهای موسیقی، درک بهتر ساختار ملودی و ریتم.
- 🎼 گامها و فواصل:
- تعریف گام: مجموعهای از نتها که طبق الگوی مشخصی از پرده و نیمپرده چیده شدهاند (مانند گام دو ماژور یا لا مینور).
- تعریف فواصل: فاصله بین دو نت، که بر اساس تعداد پردهها و نیمپردهها سنجیده میشود (مانند فاصله سوم بزرگ، پنجم درست).
- اهمیت: درک ساختار هارمونیک و ملودیک قطعات، توانایی ساخت ملودی و آکورد.
- 🥁 ریتم و میزاننما:
- تعریف ریتم: الگوهای زمانی در موسیقی، نحوه توزیع نتها و سکوتها در طول زمان.
- تعریف میزاننما: علامتی در ابتدای قطعه که نشاندهنده تعداد ضربها در هر میزان و ارزش زمانی هر ضرب است (مانند ( \frac{4}{4} ) یا ( \frac{3}{4} )).
- اهمیت: اجرای دقیق زمانبندی نتها، ایجاد حس حرکت و پویایی در موسیقی.
- 🎹 آکورد و هارمونی:
- تعریف آکورد: همزمانی سه نت یا بیشتر که صدایی دلنشین یا خاص را ایجاد میکنند (مانند آکورد دو ماژور: دو-می-سل).
- تعریف هارمونی: علم چیدمان و ترکیب آکوردها برای ایجاد جریان موسیقایی، انتقال بین آکوردها، و ایجاد تنوع و عمق.
- اهمیت: درک بخش همراهی (بیس و آکورد) در موسیقی، توانایی ساخت یا تحلیل قطعات چندصدایی.
اهمیت دانش نظری در مسیر یادگیری:
- درک عمیقتر: موسیقی را نه تنها با گوش، بلکه با مغز نیز درک خواهید کرد.
- سرعت بخشیدن به یادگیری: درک اصول تئوری، یادگیری قطعات جدید و تکنیکها را آسانتر میکند.
- خلاقیت: با آشنایی با تئوری، میتوانید ایدههای موسیقایی خود را بسازید و خلاقیتتان را شکوفا کنید.
- ارتباط با دیگر موزیسینها: تئوری موسیقی زبان مشترکی است که به شما امکان میدهد با سایر نوازندگان و آهنگسازان ارتباط مؤثرتری برقرار کنید.
📌 نکته: داشتن دانش نظری پایه اصلی پیشرفت در موسیقی است. برای یادگیری تئوری، میتوانید از کتابهای مخصوص، دورههای آنلاین، یا بخشهای مربوطه در اپلیکیشنهای آموزشی استفاده کنید.
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
۵. تمرین منظم و هدفمند 🟣
“تمرین، تمرین، تمرین!” این جمله شاید کلیشهای به نظر برسد، اما اساس موفقیت در هر هنری، به خصوص موسیقی، همین است. تمرین منظم و هدفمند، کلید تبدیل شدن از یک هنرجوی مبتدی به یک نوازنده ماهر است. بدون تمرین مداوم، حتی بهترین منابع آموزشی و با استعدادترین هنرجویان نیز پیشرفتی نخواهند داشت.
چرا تمرین منظم و هدفمند مهم است؟
- تقویت حافظه عضلانی: انگشتان شما باید به طور خودکار و دقیق نتها و حرکات را اجرا کنند. این امر تنها با تکرار و تمرین حاصل میشود.
- بهبود تکنیک: هرچه بیشتر تمرین کنید، تکنیکهای نوازندگی شما (مانند نحوه انگشتگذاری، استفاده از آرشه، یا کنترل تنفس) روانتر و دقیقتر خواهد شد.
- افزایش سرعت و دقت: تمرین به شما کمک میکند تا قطعات را با سرعت و دقت بیشتری بنوازید.
- مدیریت چالشها: تمرین منظم، شما را برای مواجهه با قطعات دشوارتر و تکنیکهای پیچیدهتر آماده میکند.
- حفظ انگیزه: وقتی پیشرفت خود را در تمرینها مشاهده میکنید، انگیزه شما برای ادامه مسیر بیشتر میشود.
چگونه تمرین کنیم؟
- برنامه تمرینی روزانه: حتی اگر تنها ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در روز باشد، سعی کنید هر روز زمانی را به تمرین اختصاص دهید. نظم روزانه بهتر از تمرین طولانی مدت در آخر هفته است.
- تقسیمبندی تمرین: تمرین خود را به بخشهای کوچک و قابل مدیریت تقسیم کنید:
- گرم کردن (Warm-up): چند دقیقه تمرینات ساده برای آمادهسازی انگشتان و ذهن.
- تمرین تکنیک: تمرین گامها، آرپژها، تمرینات تخصصی ساز.
- تمرین قطعه: تمرین بخشهای مختلف قطعهای که در حال یادگیری آن هستید.
- نوازندگی خلاقانه یا بداههنوازی: (اختیاری، برای سطوح پیشرفتهتر)
- آرامسازی (Cool-down): تمرینات ساده برای اتمام جلسه تمرین.
- تمرکز بر نقاط ضعف: به جای تکرار مکرر بخشهایی که به خوبی بلد هستید، وقت بیشتری را صرف بخشهای دشوار و چالشبرانگیز کنید.
- تمرین آهسته: اگر قطعهای را نمیتوانید به درستی بنوازید، سرعت آن را به شدت کاهش دهید. ابتدا سعی کنید آن بخش را کاملاً صحیح و آهسته اجرا کنید، سپس به تدریج سرعت را افزایش دهید.
- شنیدن و ضبط صدا: صدای تمرین خود را ضبط کنید و سپس به آن گوش دهید. این کار به شما کمک میکند تا اشتباهاتی را که در حین نواختن متوجه آنها نمیشوید، کشف کنید.
- تنوع در تمرین: فقط به نواختن قطعات اکتفا نکنید. تمرینات تئوری، شنیداری، و بداههنوازی را نیز در برنامه خود بگنجانید.
💡 یادآوری: نظم در تمرین، تفاوت هنرجوی موفق و نیمهراه را مشخص میکند. هر دقیقه تمرین صحیح، ارزش بسیار زیادی دارد.
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
۶. شرکت در اجراها و گروهها 🟤
یادگیری موسیقی فقط شامل تمرین انفرادی و مطالعه تئوری نیست؛ بخش مهمی از تجربه موسیقایی، تعامل با دیگر نوازندگان و حضور در جمعهای موسیقایی است. شرکت در اجراها و گروههای موسیقی، فصلی هیجانانگیز و بسیار آموزنده در مسیر یادگیری شما خواهد بود.
چرا شرکت در اجراها و گروهها مهم است؟
- افزایش اعتماد به نفس: نواختن در مقابل دیگران، حتی در جمعهای کوچک، به شما کمک میکند تا بر ترس از صحنه غلبه کرده و اعتماد به نفس خود را افزایش دهید.
- کسب تجربه عملی: اجرا، چه در مقابل یک نفر و چه در مقابل صدها نفر، تجربهای واقعی از انتقال احساس و پیام موسیقایی به مخاطب است. این تجربه، دانش تئوری و تمرین انفرادی شما را در دنیای واقعی محک میزند.
- تقویت مهارت هماهنگی: نواختن در گروه (مانند ارکستر، گروه کر، یا بند موسیقی) نیازمند هماهنگی دقیق با سایر نوازندگان است. شما یاد میگیرید که چگونه به همنوازان خود گوش دهید، ریتم و دینامیک خود را تنظیم کنید، و بخشی از یک تصویر بزرگتر شوید.
- یادگیری از دیگران: مشاهده نحوه نوازندگی، تکنیکها، و سبکهای دیگران، منبعی غنی برای یادگیری است. شما با روشهای جدیدی آشنا میشوید و ایدههای تازهای کسب میکنید.
- گسترش شبکه ارتباطی: آشنایی با موزیسینهای دیگر میتواند فرصتهای همکاری، یادگیری، و حتی دوستیهای پایدار را برای شما فراهم کند.
- افزایش لذت و انگیزه: موسیقی، ذاتاً هنری اجتماعی است. نواختن مشترک با دیگران، لذت موسیقی را دوچندان میکند و انگیزه شما را برای ادامه مسیر تقویت مینماید.
چگونه در اجراها و گروهها شرکت کنیم؟
- رویدادهای آموزشی آموزشگاهها: بسیاری از آموزشگاههای موسیقی، اجراهای هنرجویان خود را در طول سال برگزار میکنند. از این فرصتها استفاده کنید.
- جمینگ (Jamming) با دوستان: اگر دوستانی دارید که موسیقی مینوازند، با آنها دور هم جمع شوید و به صورت بداهه یا با نواختن قطعات شناخته شده، تمرین کنید.
- گروههای موسیقی محلی: در شهر یا محل زندگی خود به دنبال گروههای موسیقی باشید که هنرجو میپذیرند یا برای اجراهای کوچک، نوازنده نیاز دارند.
- مسابقات و فستیوالها: در مسابقات یا فستیوالهای موسیقی که برای هنرجویان برگزار میشود، شرکت کنید.
- اجراهای آنلاین: در دوران همهگیری کرونا، اجراهای آنلاین بسیار رایج شدند. این روش نیز میتواند راهی برای به اشتراک گذاشتن هنر شما با دیگران باشد.
- شروع با قطعات ساده: برای اجرا در ابتدا، قطعاتی را انتخاب کنید که در آنها تسلط کامل دارید و از پیچیدگی کمتری برخوردارند.
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
۷. استفاده از تکنولوژی و نرمافزارهای موسیقی ⚪
در عصر حاضر، تکنولوژی و نرمافزارهای تخصصی موسیقی به ابزارهای جداییناپذیر برای موزیسینها تبدیل شدهاند. این ابزارها نه تنها فرآیند یادگیری و تمرین را تسهیل میکنند، بلکه دریچههای جدیدی را به سوی آهنگسازی، تنظیم، میکس و مسترینگ میگشایند.
انواع نرمافزارهای موسیقی و کاربردهای آنها:
- 🎶 نرمافزارهای نتنویسی (Notation Software):
- کاربرد: نوشتن، ویرایش، و پخش نتهای موسیقی. این نرمافزارها امکان خلق پارتیتورهای حرفهای را فراهم میکنند.
- نمونهها:
- Sibelius: یکی از قدرتمندترین و پرکاربردترین نرمافزارهای نتنویسی، مناسب برای آهنگسازان حرفهای و تنظیمکنندگان.
- Finale: رقیب اصلی Sibelius، با امکانات مشابه.
- MuseScore: یک گزینه رایگان و متنباز که برای مبتدیان و هنرجویان بسیار مناسب است.
- 🎚️ نرمافزارهای میزبان صوتی دیجیتال (DAW – Digital Audio Workstation):
- کاربرد: این نرمافزارها قلب استودیوی خانگی شما هستند. امکان ضبط صدا، استفاده از سازهای مجازی (VSTi)، ویرایش صدا، میکس و مسترینگ را فراهم میکنند.
- نمونهها:
- Logic Pro (برای مک): نرمافزاری قدرتمند و حرفهای، محبوب در میان آهنگسازان و تهیهکنندگان.
- Ableton Live: به دلیل قابلیتهای فوقالعاده در اجرای زنده و بداههنوازی، بسیار محبوب است.
- FL Studio (Fruity Loops): به خصوص در میان تولیدکنندگان موسیقی الکترونیک و هیپهاپ، بسیار پرطرفدار است.
- Pro Tools: استاندارد صنعتی برای ضبط و میکس حرفهای.
- Cubase: یکی دیگر از DAWهای بسیار قدرتمند و پرکاربرد.
- 🎵 اپلیکیشنهای آموزشی و ابزارهای تمرین:
- کاربرد: همانطور که در بخش سوم ذکر شد، اپلیکیشنهایی وجود دارند که فرآیند یادگیری ساز را تعاملی و سرگرمکننده میکنند. همچنین اپلیکیشنهایی برای کوک کردن ساز، مترونوم، یا پخش بکینگ ترک (Backing Track) نیز وجود دارند.
- 📈 نرمافزارهای تحلیل موسیقی (Music Analysis Software):
- کاربرد: کمک به درک ساختار، هارمونی، و فرم قطعات موسیقی. (این دسته کمتر رایج و بیشتر آکادمیک است).
نکات استفاده از تکنولوژی:
- شروع با ابزارهای سادهتر: اگر تازهکار هستید، نیازی نیست بلافاصله سراغ پیچیدهترین نرمافزارها بروید. MuseScore برای نتنویسی و یک DAW نسبتاً سادهتر مانند GarageBand (برای مک و iOS) یا BandLab (آنلاین) برای شروع کافی است.
- یادگیری تدریجی: با یک یا دو نرمافزار که بیشترین نیاز شما را برطرف میکنند، شروع کنید و به تدریج امکانات آنها را یاد بگیرید.
- استفاده از منابع آموزشی: برای هر نرمافزار، منابع آموزشی فراوانی (ویدئوهای یوتیوب، دورههای آنلاین، دفترچه راهنما) وجود دارد.
- ترکیب با روشهای سنتی: تکنولوژی نباید جایگزین کامل تمرین عملی و درک عمیق موسیقی شود، بلکه باید به عنوان یک ابزار کمکی و توانمندساز مورد استفاده قرار گیرد.
📌 نکته: آشنایی با ابزار دیجیتال، مسیر را سریعتر میکند و به شما امکان میدهد تا ایدههای خلاقانه خود را به طور حرفهایتر به واقعیت تبدیل کنید.
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
۸. ارزیابی پیشرفت و اصلاح مسیر 🟡
مسیر یادگیری موسیقی، یک مسیر خطی و ثابت نیست، بلکه مسیری پویا است که نیازمند ارزیابی مداوم و اصلاح جهتگیری است. همانطور که یک ناخدای ماهر، موقعیت کشتی خود را به طور مرتب بررسی میکند تا از مسیر درست اطمینان حاصل کند، شما نیز باید به طور دورهای پیشرفت خود را ارزیابی کرده و در صورت نیاز، مسیر یادگیری خود را تنظیم نمایید.
چرا ارزیابی پیشرفت مهم است؟
- شناسایی نقاط قوت و ضعف: با ارزیابی، متوجه میشوید در کدام بخشها پیشرفت خوبی داشتهاید و کدام بخشها نیازمند تلاش و تمرکز بیشتری هستند.
- جلوگیری از رکود: بدون ارزیابی، ممکن است در نقطهای گیر کنید و متوجه نشوید که چرا پیشرفت نمیکنید.
- بازتعریف اهداف: با رسیدن به اهداف کوتاهمدت، نیاز است اهداف جدید و چالشبرانگیزتری برای خود تعیین کنید.
- حفظ انگیزه: دیدن پیشرفت، حتی اگر اندک باشد، انگیزه شما را برای ادامه مسیر افزایش میدهد.
- تطبیق با تغییرات: علایق شما ممکن است در طول زمان تغییر کند، یا فرصتهای جدیدی برای یادگیری موسیقی پیش بیاید. ارزیابی به شما کمک میکند تا با این تغییرات سازگار شوید.
چگونه پیشرفت خود را ارزیابی کنیم؟
- ضبط اجراها: همانطور که در بخش تمرین اشاره شد، ضبط کردن نواختههای خود (به صورت صوتی و تصویری) و گوش دادن یا تماشای آنها، ابزاری قدرتمند برای ارزیابی است.
- برگزاری آزمونهای شخصی: برای خودتان آزمونهایی طراحی کنید. مثلاً “آیا میتوانم این قطعه را بدون اشتباه بنوازم؟”، “آیا میتوانم این گام را با سرعت X بنوازم؟”.
- بازخورد از دیگران:
- استاد: بهترین منبع بازخورد، استاد شماست. به طور منظم با او در مورد پیشرفتتان صحبت کنید و نظرش را بخواهید.
- همگروهها و همکلاسیها: هنرجویان دیگر و اعضای گروه موسیقی شما میتوانند دیدگاههای ارزشمندی ارائه دهند.
- دوستان و خانواده: البته با در نظر گرفتن اینکه ممکن است دیدگاههای آنها فنی نباشد، اما میتوانند بازخورد کلی در مورد احساس قطعه ارائه دهند.
- مقایسه با اجراهای گذشته: به اجراهای ضبط شده قبلی خود گوش دهید و با نواختههای فعلی مقایسه کنید. تفاوتها نشاندهنده پیشرفت شما هستند.
- مطابقت با اهداف اولیه: آیا به اهدافی که در ابتدای مسیر برای خود تعیین کرده بودید، نزدیک شدهاید؟
چه زمانی و چگونه مسیر را اصلاح کنیم؟
- دورههای زمانی منظم: هر چند ماه یکبار (مثلاً هر سه یا شش ماه)، زمانی را به طور خاص به ارزیابی و بازنگری اختصاص دهید.
- شناسایی نقاط ضعف: اگر متوجه شدید در تکنیکی خاص (مانند ریتم، یا اجرای قطعات سریع) ضعف دارید، روی آن بخش بیشتر تمرکز کنید. شاید نیاز باشد به عقب برگشته و مباحث پایهای آن بخش را مجدداً مرور کنید.
- تعیین اهداف جدید: پس از دستیابی به اهداف قبلی، اهداف بلندپروازانهتر و چالشبرانگیزتری تعیین کنید. این اهداف میتوانند شامل یادگیری یک قطعه پیچیدهتر، شرکت در یک اجرا، یا یادگیری یک تئوری جدید باشند.
- تغییر روش آموزشی: اگر احساس میکنید روش فعلی شما کارآمد نیست، با استاد خود مشورت کنید تا روشهای جایگزین یا مکمل را امتحان کنید.
نتیجهگیری فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
مسیر یادگیری موسیقی، همانند هر سفر تحولآفرین دیگر، ترکیبی پیچیده و در عین حال زیبا از علاقه قلبی، آموزش صحیح و اصولی، تمرین مداوم و با پشتکار، و تجربه عملی و تعامل با دنیای موسیقی است. هر کدام از این عناصر، نقش حیاتی در پیشرفت و موفقیت شما ایفا میکنند.
با برداشتن گامهای اولیه با شناخت دقیق علاقه و هدف، انتخاب هوشمندانه ساز و منابع آموزشی، تسلط بر مبانی تئوری موسیقی، اختصاص زمان کافی به تمرین منظم و هدفمند، حضور فعال در اجراها و گروههای موسیقی، بهرهگیری از تکنولوژیهای نوین، و نهایتاً ارزیابی مستمر و اصلاح مسیر، شما میتوانید مسیری هموار و پربار را برای رسیدن به اهداف موسیقایی خود ترسیم کنید.
به یاد داشته باشید که صبر، پشتکار و عشق به موسیقی، بهترین همسفران شما در این مسیر خواهند بود.
لذت ببرید و خلاق باشید!

مسیر یادگیری موسیقی، آموزش موسیقی مبتدی، انتخاب ساز مناسب، آموزش تئوری موسیقی، تمرین روزانه موسیقی، پیشرفت در موسیقی، هنر موسیقی، آموزشگاه موسیقی، یادگیری ساز، گیتار، پیانو، ویولن، آواز، نتخوانی، هارمونی موسیقی، نرم افزارهای موسیقی
انتخاب مسیر یادگیری موسیقی
آموزشگاه موسیقی – ثبت نام کلاس موسیقی – بهترین آموزشگاه موسیقی – آموزشگاه موسیقی شرق تهران – موسیقی کودک و کودکان
استاد حرفه ای خانم و آقا
مسیر یادگیری موسیقی، آموزش موسیقی مبتدی، انتخاب ساز مناسب، آموزش تئوری موسیقی، تمرین روزانه موسیقی، پیشرفت در موسیقی، هنر موسیقی، آموزشگاه موسیقی، یادگیری ساز، گیتار، پیانو، ویولن، آواز، نتخوانی، هارمونی موسیقی، نرم افزارهای موسیقی
فراگیری آموزش و یادگیری موسیقی
موسیقی دینی و نوای عاشورایی
موسیقی دینی و نوای عاشورایی
موسیقی دینی ایران را میتوان در محرم و عاشورا جستجو کرد.
این سبک از موسیقی از جهات مختلف مورد توجه و اسقبال مردم بوده است. نوایی حزن انگیز و تأثر برانگیز که بخش قابل توجهی را در ایام محرم و تاسوعا و عاشورای حسینی و دیگر ایام عزاداری را در طول سال شامل میشود.
در هنگام جنگ تحمیلی نیز یکی از عوامل ایجاد روحیه و تحول روحی را می توان در این نوع موسیقی یافت.
آیین های عاشورایی به واسطه موسیقی ریتمیک و با حرکاتی سمبلیک همچون زنجیر زنی، سینه زنی، سنج زنی بیشترین تنوع موسیقی دینی ایران را در بر میگیرد.
در گذشته و در میان همه اقوام نقش موسیقی در هنگام اجرای آیین های دینی به قدری مهم بود که بدون موسیقی و شعر هیچ مراسمی اجرا نمیشد.
به همین دلیل است که در این نواحی موسیقی و هنر دینی مهم ترین بخش موسیقی و هنر را تشکیل میدهد.موسیقی دینی و آیینی در ایران با توجه به نوع دین آیین های ویژه خاص خود را دارد.
موسیقی دینی بخش قابل توجهی از موسیقی ایرانی را تحت سیطره خود قرار داده و به شاخه های گوناگونی تقسیم شده است.
در مقایسه با سایر هنرها، موسیقی دینی از اهمیت ویژه ای و رواج فوق العاده برخوردار است.
موسیقی ایرانی را می توان بر اساس محتوا و نوع اجرا به شاخه های مختلفی تقسیم کرد و از هر کدام از این شاخه ها هم میتوان به زیرمجموعههای بیشتری دست یافت.
در میان انواع موسیقی عاشورایی و تعزیه منحصراً توسط شیعیان اجرا میشود و موسیقی عاشورایی خود به شاخه ها و دسته های مختلفی تقسیم می شوند.
که هر بخش از آن دارای ویژگی ها و خصوصیات خاص خود بوده و بسته به نوع مراسم و حتی روزهای مختلف عاشورا با هم تفاوت شایان ذکری دارند.
مراسم آیینی شام غریبان نیز که به یاد اسرا و یتیمان بازمانده از فاجعه کربلا اجرا میشود بسیار رایج و متداول است و با شکوه خاص خود اجرا می شود.
این مراسم به خاطر مصیبتهای اسیران کربلا بر عکس مراسم زنجیرزنی و سینه زنی در روزهای دیگر بدون همراه داشتن بیرق و وسایل روشنایی برگزار میشود.
اما شعرخوانی با سوز و گداز به رسم دیگر سنت های عاشورایی بر جای خود باقی است.
* موسیقی تعزیه
یكی دیگر ازگونه های موسیقی كه همراه با هنر نمایش در جهت هنر مذهبی قرار گرفت تعزیه نام دارد. اینكه تعزیه از چه زمانی در ایران شروع شده مورد اختلاف است.
در بعضی منابع چنین آمده که تعزیه در لغت به معنای عزاداری و سوگواری است كه از قرن چهارم هجری در ایران آغاز شد.
ولی بنابر روایتی نمایش مذهبی و یا در اصطلاح تعزیه تا عصر صفویه هنوز در ایران مرسوم نشده بود زیرا هیچ یك از مورخان و نویسندگان ایران در آثار خود از آن سخنی به میان نیاورده اند.
گروهی نیز معتقدند كه در زمان قاجار روابط ایران باكشور های خارجی به ویژه روسیه تزاری گسترش یافت و ماموران و سران دولت ایران در روسیه با دیدن مجالس نمایش و تئاتر و اپرا پس از مراجعت از ایران درصدد برآمدند كه آن را بصورت نمایش مذهبی درآورند.
مورخان بر اساس متون و سفرنامههای سیاحان اروپایی این روند را این گونه تشریح می كنند:
“ابتدا تنها دسته هایی بوده اند كه به كندی از برابر تماشاچیان می گذشتند و با سینه زدن و زنجیر زدن و كوبیدن سنج و نظایر آن، و حمل نشانه ها و علم هایی كه بی شباهت به افزارهای جنگی نبود و نیز هم آوازی و هم سرایی در خواندن نوحه، ماجرای كربلا را به مردم یادآوری می كردند.
و در مرحله بعدی آوازهای دسته جمعی كمتر شد و نشانه ها بیشتر، و یكی دو واقعه خوان ماجرای كربلا را برای تماشاگران نقل می كردند و با سنج و طبل و نوحه آنها را همراهی می كرده است.”
موسیقی آوازی تعزیه از جنبه های گوناگون قابل اهمیت است.
ارتباط وكنش متقابل میان آواز در تعزیه و موسیقی ردیف دستگاهی و هم چنین مسائلی از قبیل منع مذهبی در گسترش موسیقی اهمیت آواز در تعزیه را دوچندان می كند.
در واقع موسیقی آوازی تعزیه از سویی مبتنی بر موسیقی آوازی در ردیف دستگاهی است و از سوی دیگر سبب حفظ و تداوم آن در طول سالیان متمادی شد.
از زمان صفویه با تشدید فضای مذهبی و منع موسیقی گسترش و تكامل تعزیه سبب شده آواز موسیقی ردیفی به تعزیه وارد شود و خود را با آن وفق دهد.
شاخص ترین موسیقیدان های عاشورایی ابوالحسن خان اقبال آذر؛ آواز را از تعزیه آغاز كرده بود صفحات به جا مانده از وی درآخر عمر و قدرت حنجره او در 104 سالگی شگفت انگیز است در تعزیه فقط بازیگرانی كه در نقش معصومان ویاران امام ظاهر می شوند حق دارند آواز بخوانند و به اصطلاح امروزی دیالوگ های خود را با موسیقی ادا كنند.
در تعزیه شبیه خوان حضرت عباس چهارگاه می خواند . چهارگاه یكی از هفت دستگاه موسیقی ایرانی است كه ماهیتی حماسی دارد.
سقای حسین سید و سالار نیامد علمدار نیامد ، علمدار نیامد
شه دین یك شب دیگر به حرم مهمان است مكن ای صبح طلوع ، مكن ای صبح طلوع
صبح فردا بدنش زیرسم اسبان است مكن ای صبح طلوع ، مكن ای صبح طلوع
اهمیت موسیقی آوازی در تعزیه به گونه ای است که ایفاگران نقش ها میبایست از دستگاههای موسیقی مطلع باشند تا اگر نقش آن ها تغییر یافت، بتوانند در آواز معین بخوانند.
آنان با تشخیص به جا و صحیح کاربرد نغمهها و جایگاه آنها در تعزیه جهت تأثیرگذاری بیشتر آن در قلوب مردم، سود جستند.
این هنرمندان در اثر سالها ممارست دریافتند که چه دستگاهها و گوشههایی را در هر یک از مجالس مختلف به کار گیرند تا بازتاب حسی مطلوبی داشته باشد.
برای مثال حضرت عباس باید چهارگاه بخواند، حر؛ عراقی می خواند، عبدالله بن حسن که در دامن شاه شهیدان به شهادت رسیده است؛
دست قطع شده ی خود را به دست دیگر گرفته و گوشه ای از آواز راک می خواند که به همین جهت آن گوشه به راک عبدالله معروف است. اگر در ضمن تعزیه، اذانی باید بگویند به آواز کردی میخوانند.
در سؤال و جواب ها هم تناسب آوازها با هم رعایت شده؛
به عنوان مثال اگر امام با حضرت عباس سؤال و جوابی داشتند، امام شور می خواند و عباس نیز باید جواب خود را در دستگاه شور بدهد.
اما سرلشگران، افراد و امرا با صدای بلند و پر پرخاش در مخالف آواز میخوانند.
نکته دیگر در تعزیهخوانی فرم مرکب خوانی در ردیف موسیقی ایرانی است.
شبیهخوان حضرت زینب(س) گوشه ای از دستگاه شور را به نام گریلی میخواند كه البته این گوشه در روایت های مختلف به نام های گیری یا گوری هم خوانده میشود.
به نقل از بعضی موسیقیدانان نام اصلی این گوشه گریه لیلی بوده كه به گریلی تغییر نام یافته است.
قطعه معروف گریه لیلی از ساخته های استاد مرحوم اسدالله ملك كه خود ایشان با ویولن اجرا كردهاند به گونه ایست كه شنونده را به یاد هق هق گریه می اندازد.
در تعزیه از یکی دو ساز بادی از جمله شیپور یا کرنا برای اعلام برپایی تعزیه یا جنگ نمایشی سپاهیان و نی برای سوزناک تر کردن لحظههای احساسی و لحظه های وداع و بی کسی و در کنار آن سنج و طبل استفاده میشود.
این نمایشها گاهی در دستگاههای موسیقی ایرانی اجرا میشود که البته متناسب با موقعیت، مقام و روحیه شبیه خوان انجام میگیرد.
در تعزیه مخالفان امام حسین در دستگاهها و گوشه های کوبنده نظیر ماهور و موافقان در دستگاهها و گوشه های سوزناک مانند دستگاه شور و چهارگاه میخوانند.
در ادوار مختلف ایران، دربار و پایتخت حكومت محل تجمع هنرمندان بوده است.
از زمان صفویه، به دلیل منع سایر انواع موسیقی، مراكزی نظیر تبریز، قزوین و اصفهان، محل تجمع تعزیه خوانان و راویان آوازهای مذهبی شد.
این راویان به دلیل تسلط بر دقایق و ظرایف آواز، از تكنیك ها و حالات مختلف آن برای شخصیت پردازی ها در نمایش های سوگ آور بهره می جستند.
شخصیت ها و كاراكترهای مختلف نیز این امكان را فراهم می كرد عامل مهمی برای ادامه یافتن مراسمات سوگواری بخصوص مراسم عزاداری محرم شده است.
مداحان گذشته آشنایان به سبك های مختلف آوازی ایرانی ومتناسب با فرهنگ شیعی و ملی ما بوده اند
اما متاسفانه امروزه شاهد آن هستیم كه عدم آگاهی از این دانش گرانبها و ارزشمند مداحی ها را به سمت تقلید از موسیقی هایی كشانده كه با فرهنگ ملی و شیعی ماهم خوانی ندارد.
* انواع گونههای موسیقی آیینی عاشورایی در ایران
نوحه خوانی:
نوحهخوانی به عنوان گونه مهم و پرطرفداری از میراثِ موسیقی عزا در ایران، تاریخچهای آکنده از اقتباسها و نوآوریها را همراه خود دارد.
در این میان، شورخوانی در سالهای اخیر به عنوان یکی از ارکان اصلی موسیقی سوگ در ماه محرم است که به نظر میرسد، هم بیش از گذشته توجه به خود جلب کرده و هم پیوند تاره ای با عناصر پیچیدهتر سازندهی موسیقی برقرار کرده است.
نوحه خوانی در نقاط مختلف ایران اشکال متفاوتی دارد كه از نوع گویش و آواهای فولكلر هر منطقه متاثر است و به خاطر چند اقلیمی بودن سرزمین ایران، شكل های متنوعی را از این فرم موسیقی مذهبی موجود است.
از لحاظ مضمون، نوحه خوانی نیز همچون دیگر فرمهای موسیقی مذهبی عاشورایی به روایت شهادت امام حسین(ع) و یاران با وفای ایشان در كربلا میپردازد با این تفاوت كه ریتم نقش مهمتری از شعر در آن ایفا میكند.
نوحه خوانی از لحاظ فرم بر پایه ریتم استوار است و در بین انواع موسیقی دستگاهی بیشترین شباهت را به تصنیف موسیقی ایرانی دارد،
اما به علت نداشتن اشراف نوحه خوانی امروزی به موسیقی ردیف دستگاهی، با گذر زمان روز به روز كیفیت موسیقایی خود را از دست میدهد.
ریتم مهم ترین نقش را در نوحه دارد، زیرا این فرم از موسیقی برای سینه زنی و زنجیر زنی مورد توجه است و برای این نوع از عزاداری وجود ضرب آهنگ امری مهم است.
نوحه خوانی از لحاظ فرم بر پایه ریتم استوار است و در بین مكاتب موسیقی دستگاهی بیشترین شباهت را به تصنیف موسیقی ایرانی دارد.
اما به علت نداشتن اشراف نوحه خوان ای امروزی به موسیقی ردیف دستگاهی، با گذر زمان روز به روز كیفیت موسیقایی خود را از دست می دهد.
نقش مهم ریتم در نوحه این قابلیت را به مداحان می دهد كه از ریتم های مختلف برای نوحه خوانی استفاده كنند.
در بخش ملودیك نوحه، معمولا دستگاههای همایون، نوا، چهارگاه، شور و آواز ابوعطا، افشاری و دشتی مورد استفاده قرار می گیرد.
كه می توان از این بین به ‘سلیم موذن زاده’ مداح آذری اهل بیت اشاره كرد كه با پایبندی به دستاوردهای موسیقی دستگاهی، آثار جاودانی خلق كرده است.
سطحیگرایی و نبود ریشههای غنی موسیقی خطری است كه اكنون این نوع موسیقی مذهبی را كه نقش بسزایی در شناساندن فرهنگ عاشورایی ایفا کرده است.
روضه خوانی:
روضه خوانی فرمی از موسیقی مذهبی است که با نگاهی به واقعه عاشورا در دوره صفویه شكوفا شد و با وفاداری به دستاوردهای موسیقی دستگاهی ایران و توجه به مضامین عاشورایی شكوفا شد.
به عقیده مورخان موسیقی، بیشتر فرم های موسیقی مذهبی امروزی، ریشه در شاهنامه خوانی دارد كه گونه ای از موسیقی با ایجاد فضای مصور است و روضه خوانی نیز از این دست موسیقی است.
در روضه خوانی، اشعاری برگرفته از وقایع قیام عاشورا در قالب موسیقی دستگاهی ایران اجرا میشد كه از لحاظ فرمال ریتمی آزاد داشت كه بیشترین شباهت را به آواز سنتی امروزی دارد.
وظیفه روضه تنها این نبود كه مخاطبان محزون باشند بلكه روضه خوان سعی می كرد با بیان پندهای واقعه عاشورا، راه سعادت در زندگی را به عزاداران بشناساند.
در دوران قاجار، روضه خوان ها اغلب اشراف خاصی به موسیقی و سبك های آوازی آن زمان داشتند و بیشتر آنها آواز خوان بودند و به سبب ارادت به سالار شهیدان، در ایام محرم روضه خوانی می كردند.
روضه خوان ها دستگاه هایی را برای روضه انتخاب می كردند كه از لحاظ فواصل و فراز و فرودها در كنار حزن و اندوه شنونده را به تفكر وادارد.
در بیشتر موارد روضه خوانها، روضه ها را در آواز دشتی، ابوعطا، دستگاه شور و نوا اجرا میكردند.
شاید سبب زوال امروز این فرم از موسیقی مذهبی، دور شدن روضه خوانها از دستاوردهای موسیقی دستگاهی و نداشتن اشراف كامل به آن است كه موجب شده این موسیقی صقیل جای خود را به موسیقی سطحی كه اكنون مورد استفاده قرار میگیرد بدهد.
مورخان موسیقی، زمان پیدایش نوحه خوانی را به اواخر دوران صفوی و اوایل دوره قاجار نسبت می دهند زیرا در این دوران بود كه موسیقی عاشورایی شكوفا شد.
به علت نبود آلات موسیقی بدین شكل امروزی، همه مسوولیت های اجرایی بر عهده نوحه خوان بود كه تكنیك بالای اجرایی و اشراف به موسیقی ردیف دستگاهی را می طلبید.
نوحه خوانی به علت اهمیت در آن دوران تاریخی همچون دیگر فرم های مذهبی موجب شد كه بخشی از موسیقی ایرانی كه دستاورد سال ها دگرگونی بود از گزند حوادث محفوظ بماند.
شورخوانی:
شورخوانی به خواندن نوحه یا ذکرگویی ریتمیک با تمپوی بالا گفته میشود که در آن عزاداران امکان مییابند با سرعت بیشتری به سینهزنی بپردازند.
شورخوانی کلاسیک با آنکه کندتر از مدلِ مرسوم امروزی اجرا میشده اما با این حال طبق اسناد و گزارشهای موجود از عزاداری ماه محرم در دورههای :
صفوی، قاجار و پهلوی، وجود الگوهای ریتمیک که عزاداران را وارد یک فضای شورانگیز و هیجانی میکرده است؛ غیر قابل انکار است.
با توجه به گزارشها و نمونههای صوتی موجود به نظر میرسد شور خوانی در عصر پهلوی دوم در میانِ سوگواریهای شهری و غیربومی نیز امری معمول بوده با این تفاوت که نسبت به مدلِ امروزی آن، هم گستره ملودیکِ فقیرانهتری داشته و هم به سببِ ریتم کندتر و سادهتر نوحهها کمتر جنبههای هیجانی، صوفیانه و خلسهآور در خود داشته است.
نوحهخوانی در قریب به نیم قرن اخیر با سبکی که با ریتمی ملایم و با شعرهایی که ترجیعبند آن توسط عزاداران تکرار میشد.
آغاز میگشته است؛ و به فراخور جلسه و مداح، بعد از سبکهای واحد سنگین به صورت سینهزنی تکضرب با سکوتهای طولانی به همان صورتِ قبل اما مقطعتر و با سکوتهای کوتاهتر ادامه مییافته؛
در پایان هم شور خوانده میشده، که در این سبک هم به فرمهای متنوعی از اجرا برمیخوریم، گاهی اوقات ریتم سه ضرب است و در برخی با ضربهای سریع و متداوم روبرو میشویم.
شورخوانی جدا از مداحیهای معمول شنیده شده، در سبکهای سوگواری محلی ایران نیز دارای فرمهای متنوعی است.
در موسیقی عزای بوشهر، شورخوانی بخش جدا ناپذیری از نوحهخوانیهای ماهِ محرم است.
«جوشیخوانی» یا «شورگیری»، مدلی هیجانی از نوحهخوانی یا ذکرگویی متداول است که در آن سینهزنها بدون وقفه و در فواصل بسیار کوتاه به سینه میزنند.
آنچه که در سالهای اخیر تحت عنوان شورخوانی مدرن از آن یاد میشود را میتوان به دلیل شتابِ تندِ تجربیات گوناگون در این ژانر یک نقطهی عطف در تاریخِ موسیقی عزای شیعیان به حساب آورد.
شورخوانی مدرنِ امروز، شاملِ فرمهای گوناگونی همچون ذکرگویی ، استفاده از ملودیهای برگرفته از موسیقی پاپ، تلفیق ملودیها با سنج و دمّام، شورخوانی براساس ریتمهای موسیقی پاکستان و هند، ترکیب ذکر و ملودی با سنج و دمّام و ترنس شور است.
شورخوانی مبتنی بر ذکر را برای اولین بار در سالهای میانی دههی هفتاد، نریمان پناهی به اجرا گذاشت.
او در مداحیهایش دقایقی طولانی را به گفتنِ بدون وقفهی «حوسین حوسین» اختصاص میداد.
پناهی درباره این سبک ویژهاش میگوید:
“آن موقع هم ما با سبک جلو نمیرفتیم. شاید یک ساعت فقط میگفتیم حسین. … نحوهی خواندن من همان نحوهی خواندن سبکهای قدیم بود.
نحوهی خوزستانی، نحوهی کربلاییها و نحوهی خودمان که آذری است.
اینها با هم ادغام است. من ترک هستم و وسط ذکر داغ که میشوم حسین را با لهجه ترکی میگویم. مثلاً میگویم حوسین.”
سازهای محرم:
سازهای مورد استفاده در مراسم عزاداری را متوان به سه دسته بادی سنتی، مثل شیپور، نی، سرنا و کرنا، سازهای کوبه ای مانند طبل، دهل، سنج و سازهای بادی فرنگی چون ترومپت پیستوندار و قره نی تقسیم کرد.
که به آن نیز پرداخته می شود از زمان ناصرالدین شاه به بعد در تکیه ی دولت سازهای بادی فرنگی نظیر ترومپت و قره نی و مانند آن بر سازهای ملی و محلی افزوده شدند.
به طور کلی موسیقی محرم سرشار از الحان و نوای سوزناک، نغمه های اندوه زا و ریتم های سنگین و کم تحرک است. همچنین، میتوان احساسات عمیق و دردناک انسانی را با سازهای بادی، نالان و مویان و آن ضربه دهشتناک را با سازهای کوبه ای به تصویر کشید.
موسیقی عزا و سوگ به دلیل تالم شدید مجریان و خالقانش، درونی ترین و صادقانه ترین بخش موسیقی محسوب می شود. در واقع سوگوار راستین و عزادار واقعی آداب و ترتیبی برای عزاداری و سوگ قائل نیست.
چه بسا اگر سوختگی دل و احساسات جریحه دار و این عناصر ارزشمند، با ذوق و قریحه انسانی و خلاقیت و هنر به هم بپیوندد، می توان شاهد خلق آثاری ماندگاری بود.
سنج
سِنج نوعی ساز ضربی به شکل دو صفحه برنجی گرد است که معمولاً صدای آن را کوبیدن به هم در میآورند.
سنج عبارت از یک صفحه برنجی و فلزی مدور با قطرهای مختلف بین ۲۰ تا ۶۰ سانتیمتر و معمولاً وسط سمت بیرونی سنج برای نگهداشتن آن بکار میرود است.
صدای سنجها بسته به خاصیت آنها تفاوت میکند.
سنج در موسیقی های آیینی کاربرد دارد و استفاده دیگری از آن نمی شود.
چنین به نظر می رسد که این ساز در عهد باستان نیز دارای چنین کارکردی بوده باشد.
آیین های عزاداری مردمان منطقه بوشهر واقع در جنوب ایران، در سالگرد شهادت امام حسین (ع) –امام سوم شیعیان- همواره با سنج و ساز دیگری به نام دمام همراه است.
این ساز همیشه در کنار دمام نواخته می شود و صورت تکنوازی ندارد.
طبل
طبل نوعی ساز موسیقی از خانواده پرکاشن است که در رده سازههای کوبهای قرار دارد.
طبل تشکیل شده از حداقل یک پوسته، به نام پوسته طبل، که به منظور ایجاد صدا بر روی بدنه آن کشیده شدهاست.
طبل یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین سازهای دنیا به شمار میرود، و طرح اولیه آن طی صدها سال بدون هیچ تغییری ثابت ماندهاست.
دهانه بدنه که پوسته طبل بر روی آن کشیده میشود به طور ثابت دایره میباشد، اما شکلِ دیگر قسمتهای آن بسیار گوناگون است.
در موسیقی سنتی غرب، رایجترین شکل آن استوانه است. سر دیگر طبل ممکن است باز باشد و یا روی آن هم پوسته کشیده باشند، که به آن طبل دوسر میگویند.
معمولاً در بین دو سر این نوع طبلها حفرهای ایجاد میکنند تا صدا تشدید شود.
در گذشته طبل به جز کاربرد در زمینه موسیقی، در ارتباطات نیز کاربرد داشته، و بعضی مواقع از آن برای فرستادن پیام نیز استفاده میکردند.
نی
نی از سازهای بادی ایرانی است.
نی ایرانی بر چند نوع است:
دوزله، قره نی، نای هفت بند و نای هفتبند از گیاه نی ساخته میشود و طوری آن را میبرند که از سر تا ته آن شامل هفت بند شود.
نی هفتبند یا به اصطلاح نی متشکل از ۵ سوراخ در جلو و یک سوراخ در پشت آن است که توسط انگشتان دوم و چهارم از یک دست و انگشتان اول تا چهارم از دست دیگر پوشیده میشوند.
شیپور
شیپور یا بوق، سادهترین ساز بادی برنجی است.
در این ساز وسیلهای برای تغییر ارتفاع وجود ندارد و نوازنده باید با تغییر دادن حالت لبها و دهان خود نتها را عوض کند.
شیپور بیشتر در عرصه نظامی برای اجرای علامتهای صوتی مانند بیدارباش بکار میرود.
در ایران در بعضی از عزاداریهای ماه محرم یا در تعزیه نیز بکار میرود.
سخن آخر
موسیقی دینی دارای تنوع بسیاری است و به شاخه های مختلفی تقسیم می شود.
در ماه محرم موسیقی آیین های عاشورایی و موسیقی نمایشی تعزیه به دلیل عشق و اردات شیعیان به امام حسین(ع) قابل توجه تر و محسوس تر هستند.
این دو نوع موسیقی را فقط شیعیان و عاشقان سالار شهدا امام حسین(ع) اجرا می کنند.
از مختصر مطالب عنوان شده نتیجه می شود كه موسیقی مذهبی ایران ریشه ای بسیار قوی و پرمایه داشته كه خود عامل مهمی برای ادامه یافتن مراسمات سوگواری بخصوص مراسم عزاداری محرم شده است.
مداحان گذشته ؛ آشنا به سبك های مختلف آوازی ایرانی و متناسب با فرهنگ شیعی و ملی ما بوده اند اما امروزه شاهد آن هستیم كه عدم آگاهی از این دانش گرانبها و ارزشمند مداحی ها را به سمت تقلید از موسیقی هایی می برد كه با فرهنگ ملی و شیعی ما هم خوانی ندارد.
امید است كه آشنایی بیشتر مداحان با موسیقی و هنر مذهبی ارزشمند ایرانی مان بتواند تلفیق متنوعی را از شعر و موسیقی دینی و عاشورایی ارائه كند.
آموزشگاه موسیقی,آموزش ساز,آموزش موسیقی,گیتار,ویولن,آواز,سنتور,تنبک,کمانچه,ویولن,ارف,پیانو,ویولن کلاسیک,ویولن ایرانی,پیانو,تار,سه تار,آهنگسازی,گیتار الکتریک,گیتار آکوستیک,گیتار فلامنکو,هارمونیکا,کنترباس,نی,دف,قانون
سهيل بهمن آموزش ويولن ویولن آلتو
سهيل بهمن آموزش ويولن ویولن آلتو
استاد سهيل بهمن
مدرس ويولن ویولن آلتو
با سابقه 22 سال نوازندگی ویولن و ویولن آلتو .
فارق التحصیل از مدرسه موسیقی صدا و سیما و دانشکده موسیقی صدا وسیما .
در این مدت در سبک کلاسیک از محضر اساتیدی چون :
- سیاوش ظهیرالدینی ، مازیار ظهیرالدینی ،والودیا تارخانیان ، وارطان مسروپیان ، مامیکا دولیدزه ،دکتر حمید زاهدی ،عماد رضا نکویی، بهروز وحیدی آذر ، علی رئیس فرشید ، تیمورپورتراب ، ایرج برخوردار و مصطفی جوهریان استفاده کرده است .
همچنین در ویولن به سبک ایرانی از محضر اساتیدی چون همایون خرم ، جواد لشگری ، نادر کشاورز ، یداالله شادی و عباس خسروی بهره برده است. - در مسائل نظری و تئوری موسیقی از محضر اساتیدی همچون مصطفی کمال پورتراب ، دکتر کامبیز روشن روان ، علیرضا مشایخی ، دکتر محمد سریر و سعید علیجانی استفاده کرده است .
- سابقه عضویت در ارکستر مجلسی جوانان تالار وحدت به رهبری بهروز وحیدی آذر از سال 1379 تا 1385 و شرکت در 4دوره جشنواره موسیقی فجر در خلال سالهای 1380 تا 1384 و اجراهای مختلف در تالار وحدت، تالار رودکی ، فرهنگسرای نیاوران و شهرهای تبریز ، اصفهان و شیراز .
- نفر برگزیده جشنواره موسیقی جوان در بخش نوازندگی.
- سابقه عضویت در ارکستر صدا و سیما در سالهای 1385 تا 1387.
- سابقه عضویت در ارکستر مدرسه موسیقی صدا و سیما در سالهای 1382 تا 1388 و اجرای چندین کنسرت به رهبری تیمور پورتراب.
- سابقه عضویت در ارکستر رتوریک( ارکستر به سرپرستی و رهبری رضا مریوند از سال 1393 تا اکنون و اجرا در تالار رودکی ، فرهنگسرای نیاوران ، فرهنگسرای فردوس و جشنواره شمسه.
- سابقه اجرا با اساتید اپرای اکراینی کنسرواتوار تهران در تالار رودکی و سفارت اکراین .
- سابقه همکاری با ارکستر رتوریک در فیلم سینمایی صله سحر.
- نوازندگی در موسیقی تله فیلم بازی به آهنگسازی مهرزاد خواجه امیری
- سابقه عضویت در ارکستر نیو ایج مهرزاد به آهنگسازی و سرپرستی مهرزاد خواجه امیری از سال 1392 تا اکنون و اجرا در برج آزادی و سالن اندیشه حوزه هنری .
- همکاری و ضبط در چندین اثر به عنوان نوازنده ویولن و ویولن آلتو برای خوانندگان مختلف.
- نوازندگی در آلبوم نیو ایج خالق و سایه سوم و چندین تک آهنگ به آهنگسازی و تنظیم مهرزاد خواجه امیری .
- سابقه اجرای کنسرت با گروه اساتید مدرسه موسیقی در کشور تاجیکستان .
- سابقه اجرای کنسرت پاپ در نوشهر و ساری و تهران به خوانندگی مهرزاد خواجه امیری .
- سابقه تدریس ویولن به مدت12سال تا اکنون در مدرسه موسیقی صدا و سیما .
- تخصص در پرورش و پایه سازی صحیح ویولن درکودکان و نوجوانان به واسطه تدریس در مدرسه هنر و ادبیات کودکان و نوجوانان صدا و سیما .
- سابقه 13 سال تدریس ویولن و ویولن آلتو درآموزشگاه هیوا، آوای هیوا و هیوای هنر و آموزشگاههای مختلف تهران .
- سابقه برگزاری اجراهای متعدد با هنرجویان و کودکان و نوجوانان در مدرسه موسیقی صدا و سیما و آموزشگاه های مختلف در فرهنگسراهای نیاوران ، ارسباران، شفق و شهر آرا .

سهيل بهمن آموزش ويولن ویولن آلتو
آموزشگاه موسیقی – بهترین آموزشگاه موسیقی – آموزشگاه موسیقی شرق تهران پیروزی – آموزشگاه موسیقی در شرق تهران – آموزشگاه موسیقی خیابان پیروزی – آموزش موسیقی کودک – آموزش موسیقی برای کودکان – کلاس موسیقی – آموزش گیتار – آموزش پیانو – آموزش ویولن – آموزش سه تار – آموزش سنتور – آموزش آواز – آموزش آواز سنتی – آموزش آواز ایرانی – آموزش سلفژ – آموزش صدا سازی – آموزش وزن خوانی – آموزش کاخن – آموزش تنبک – آموزش عود – آموزش کمانچه – آموزش تار – آموزش نی – آموزش درام – آموزش پرکاشن – آموزشگاه موسیقی پیروزی – استاد آواز علی زند وکیلی







